Түркістан облысында отандық кәсіпкерлікті дамыту – халықты жұмыспен қамтудың басты кепілі
Түркістан облысында халықты жұмыспен қамту және еңбек нарығын дамыту мәселесі өңірдің әлеуметтік-экономикалық саясатының негізгі бағыттарының бірі болып саналады. Облыс әкімдігінде өткен апталық аппараттық мәжілісте осы саладағы жұмыстардың орындалу барысы жан-жақты талқыланып, алдағы міндеттер нақтыланды. Облыс әкімі Нұралхан Көшеров жауапты басқармалар мен аудан, қала әкімдеріне жұмысты күшейтіп, жаңа өндіріс орындары мен кәсіпорындарға жергілікті тұрғындарды кеңінен тарту бойынша нақты тапсырмалар берді. Бұл бастама тек жұмыссыздық деңгейін төмендетуге ғана емес, сонымен қатар өңірдегі отандық кәсіпкерлікті дамытуға, шағын және орта бизнестің өркендеуіне және жергілікті экономиканың тұрақты өсуіне оң әсерін тигізеді.
Соңғы жылдары Түркістан облысында инвестициялық жобалар саны артып, жаңа өндіріс орындары мен зауыттар іске қосылуда. Өңірде құрылыс индустриясы, тамақ өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, жеңіл өнеркәсіп және басқа да салалар бойынша жаңа кәсіпорындар ашылып келеді. Бұл кәсіпорындардың жұмысы жергілікті тұрғындар үшін тұрақты жұмыс орындарын қалыптастырып қана қоймай, отандық кәсіпкерліктің дамуына жол ашуда. Себебі ірі өндіріс орындарының айналасында қосалқы қызмет көрсететін шағын кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлердің саны көбейеді. Олар логистика, тасымалдау, жөндеу, техникалық қызмет көрсету, қоғамдық тамақтандыру және сервистік қызметтер көрсету арқылы өңір экономикасына үлес қосады.
Аппараттық мәжілісте облыс әкімі өндіріс орындарына жергілікті кадрларды тартудың маңыздылығына ерекше тоқталды. Оның айтуынша, өңірде ашылып жатқан зауыттар мен кәсіпорындардың жұмыс күшіне деген қажеттілігін ең алдымен жергілікті тұрғындар есебінен қамтамасыз ету қажет. Осы мақсатта аудандық және қалалық әкімдіктерге, жұмыспен қамту мекемелеріне және «Мансап» орталықтарына тұрғындар үшін өндіріс орындарына экскурсиялар ұйымдастыру, бос жұмыс орындары туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейту және азаматтарды тұрақты жұмысқа орналастыру шараларын үйлестіру тапсырылды. Мұндай жұмыстар тұрғындардың өндірістік мамандықтарға қызығушылығын арттырып, жастардың еңбек нарығына тезірек бейімделуіне мүмкіндік береді.
Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Мекенхан Қозыханұлының мәліметінше, еңбек қатынастарын заңдастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Қазіргі таңда электронды еңбек шарттарын тіркеу бойынша жоспарланған 11 509 адамның 8 485-імен еңбек шарттары электронды форматта рәсімделген. Бұл жұмыстарға 2 964 мекеме қатысып отыр. Электронды еңбек шарттарын енгізу еңбек қатынастарын ашық әрі заңды жүргізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл жұмыс берушілер мен қызметкерлердің құқықтарын қорғауға, еңбек дауларының алдын алуға және көлеңкелі жұмыспен қамтуды азайтуға ықпал етеді.
Отандық кәсіпкерлікті дамыту тұрғысынан алғанда, еңбек қатынастарының заңды түрде рәсімделуі ерекше маңызды. Заң талаптарын сақтайтын кәсіпорындар мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау шараларына қол жеткізе алады. Сонымен қатар мұндай кәсіпорындардың инвестициялық тартымдылығы артып, қаржы институттарымен жұмыс істеу мүмкіндігі кеңейеді. Сондықтан электронды еңбек шарттарын толық енгізу кәсіпкерлік ортаның ашықтығы мен сенімділігін арттыратын маңызды құрал болып табылады.
Міндетті зейнетақы жарналарын уақытылы аудару мәселесі де мәжілісте кеңінен қаралды. Бүгінде облыс көлемінде 9 743 мекеме 47 431 азамат үшін міндетті зейнетақы жарналарын аударып отыр. Бұл көрсеткіш өңірдегі еңбек қатынастарының біртіндеп заңдастырылып жатқанын көрсетеді. Зейнетақы жарналарының тұрақты аударылуы азаматтардың әлеуметтік қорғалуын күшейтіп қана қоймай, олардың болашақтағы қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Әлеуметтік жауапкершілікті жоғары деңгейде ұстанатын кәсіпорындар қоғам тарапынан сенімге ие болып, білікті мамандарды тартуға мүмкіндік алады.
Еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі де басты назарда. Қазіргі уақытта облыстағы 308 мекемеде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шарттары рәсімделген. Бұл көрсеткішті арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Қауіпсіз еңбек жағдайларын қалыптастыру кәсіпорындардың тұрақты жұмыс істеуіне, өндірістік жарақаттардың алдын алуға және жұмысшылардың еңбек өнімділігін арттыруға ықпал етеді. Өз қызметкерлерінің қауіпсіздігіне мән беретін кәсіпорындардың беделі де жоғары болады.
Жастарды жұмыспен қамту мәселесі өңір үшін аса өзекті бағыттардың бірі саналады. Әсіресе NEET санатындағы, яғни жұмыс істемейтін, білім алмайтын және кәсіби даярлықтан өтпейтін жастарды еңбек нарығына тарту бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл санаттағы жастарды жұмыспен қамту тек әлеуметтік мәселені шешіп қана қоймай, өңірдегі кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға мүмкіндік береді. Мемлекеттік бағдарламалар арқылы жастарға кәсіптік білім беру, қысқа мерзімді оқыту курстарын ұйымдастыру, гранттар мен жеңілдетілген несиелер ұсыну олардың жеке кәсібін ашуына жағдай жасайды.
Түркістан облысында кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары да өз нәтижесін беруде. Бизнес-идеяларды жүзеге асыруға арналған гранттар, жеңілдетілген несиелер, инфрақұрылымдық қолдау және кәсіпкерлерге арналған оқыту бағдарламалары көптеген тұрғындардың өз ісін бастауына мүмкіндік жасап отыр. Соның нәтижесінде өңірде жаңа жұмыс орындары құрылып, халықтың табысы артуда.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында халықты жұмыспен қамту бағытында жүзеге асырылып жатқан жұмыстар отандық кәсіпкерлікті дамыту саясатымен тығыз байланысты. Өндіріс орындарының көбеюі, еңбек қатынастарының заңдастырылуы, әлеуметтік төлемдердің тұрақты жүргізілуі, еңбек қауіпсіздігінің сақталуы және жастарды белсенді жұмыспен қамту шараларына тарту өңір экономикасының тұрақты дамуына негіз қалайды. Бұл бастамалар тұрғындардың әл-ауқатын арттырып қана қоймай, Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын күшейтіп, оны еліміздегі өндіріс пен кәсіпкерлік қарқынды дамып келе жатқан жетекші өңірлердің біріне айналдыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жергілікті кәсіпкерлердің дамуына қолайлы орта қалыптасып, жаңа бизнес жобалардың жүзеге асуына жол ашылады. Нәтижесінде жұмыспен қамту деңгейі артып, өңір халқының өмір сапасы жақсара түседі.
