Түркістан: Сауранда заманауи технологиямен өсірілген алма өнімі жиналуда

Түркістан облысында ауыл шаруашылығы өндірісін жаңғырту, отандық кәсіпкерлікті дамыту және ішкі нарықты жергілікті өніммен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Соның бір көрінісі – Сауран ауданында қарқынды алма бағын дамыту жобасы. Жаңа Иқан ауылдық округіндегі шаруашылықта биылғы алма өнімін жинау науқаны басталып, заманауи агротехнологиялардың тиімділігі нақты нәтижемен көрініс табуда.

Шаруашылықтың жалпы аумағы 70 гектарды құрайды. Мұнда әр гектарға 2 мың түптен алма ағашы отырғызылған. Бақ толықтай тамшылатып суару жүйесімен жабдықталған. Су үнемдеу технологиясы өсімдіктердің қажетті мөлшерде ылғал алуын қамтамасыз етіп қана қоймай, су ресурстарын тиімді пайдалануға, еңбек шығынын оңтайландыруға және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді.

Биыл шаруашылық әр түптен орта есеппен 20 келіге дейін өнім алуды жоспарлап отыр. Қазіргі таңда 30 гектар аумақтағы алма толық жиналды. Ал қалған 40 гектардағы өнімді жинау жұмыстары кезең-кезеңімен жалғасады. Бұл – шаруашылықтың өндірістік қуатын тиімді пайдаланып, нарыққа сапалы әрі тұрақты көлемде өнім шығаруға мүмкіндік беретін маңызды көрсеткіш.

Ауыл шаруашылығындағы мұндай жобалар өңір экономикасының әртараптануына да ықпал етеді. Түркістан облысы дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығы өндірісіне маманданған өңірлердің бірі болғанымен, қазіргі таңда негізгі міндет – тек шикізат өндірумен шектелмей, өнімді сақтау, сұрыптау, өңдеу және өткізу тетіктерін бір жүйеге біріктіру. Бұл ретте қарқынды бау шаруашылығы жергілікті кәсіпкерліктің жаңа бағыттарын қалыптастыруға жол ашады.

Шаруашылық аумағында алма және басқа да жеміс-жидек өнімдерін ұзақ мерзімге сақтауға арналған заманауи қойманың құрылысы жүргізіліп жатқаны да осы мақсатпен тікелей байланысты. Қойманың іске қосылуы жиналған өнімді бірден нарыққа шығармай, қолайлы кезеңге дейін сапасын жоғалтпай сақтауға мүмкіндік береді. Нәтижесінде маусымаралық кезеңде де ішкі нарыққа отандық жеміс-жидек өнімдерін тұрақты жеткізуге жағдай жасалады.

Бұл өз кезегінде нарықтағы бәсекелестікті арттыруға ықпал етеді. Жергілікті кәсіпкерлердің өндіріс көлемін ұлғайтып, өнім сапасын жақсартуы импорттық тауарларға тәуелділікті төмендетуге мүмкіндік береді. Ішкі нарықта отандық өнімнің үлесі артқан сайын тұтынушылар үшін таңдау мүмкіндігі кеңейіп, өндірушілер арасында сапа, баға және қызмет көрсету бойынша бәсекелестік қалыптасады.

Отандық кәсіпкерлікті дамыту үшін ауыл шаруашылығында өндірістік инфрақұрылымның болуы ерекше маңызды. Өйткені өнім өсірумен қатар оны сақтау, тасымалдау, буып-түю және өткізу жүйесі де қатар дамуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, Сауран ауданындағы жеміс сақтау қоймасының құрылысы кәсіпкерліктің бір ғана буынын емес, ауыл шаруашылығы өнімінің толық тізбегін дамытуға бағытталған жобалардың бірі саналады.

Мұндай жобаларды іске асыруда мемлекеттік қолдау тетіктерінің маңызы зор. Ауыл шаруашылығына инвестиция тарту, су үнемдеу технологияларын енгізу, инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету, жеңілдетілген қаржыландыру және кәсіпкерлерге сервистік қолдау көрсету өңірдегі агробизнестің дамуына серпін береді. Мемлекеттік және жеке сектордың мүмкіндіктерін ұштастыру арқылы жаңа өндірістерді іске қосып, ауылдық жерлердегі кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға болады.

Мемлекеттік-жекешелік әріптестік қағидаттары да ауылдық аумақтардың экономикалық әлеуетін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Мемлекет инфрақұрылымдық жағдай жасауға және қолдау шараларын ұсынуға ықпал етсе, жеке кәсіпкер өндірістік жобаны іске асырып, жаңа технологиялар енгізіп, өнім көлемін арттырады. Мұндай өзара іс-қимыл нәтижесінде бюджет мүмкіндіктері мен жеке инвестициялар тиімді үйлесіп, ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына негіз қалыптасады.

Сауран ауданындағы алма бағының тағы бір маңызды ерекшелігі – су ресурстарын ұтымды пайдалану. Түркістан облысы үшін су тапшылығы мәселесі өзекті болғандықтан, ауыл шаруашылығында тамшылатып және жаңбырлатып суару сияқты су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу экономикалық тұрғыдан да, әлеуметтік тұрғыдан да маңызды. Бір жағынан, бұл өндіріс шығынын азайтуға мүмкіндік берсе, екінші жағынан, шектеулі су ресурстарын тиімді пайдалануға жол ашады.

Өнім көлемінің артуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына да ықпал етеді. Бақтарды күтіп-баптау, өнім жинау, сұрыптау, сақтау, тасымалдау және өткізу кезеңдерінде жергілікті тұрғындарға жұмыс орындары қажет. Осылайша ауыл шаруашылығы жобалары тек өнім өндіріп қана қоймай, ауылдық жерлердегі халықтың табысын арттыруға және кәсіпкерлік ортаны қалыптастыруға әсер етеді.

Алдағы кезеңде мұндай шаруашылықтардың өндіріс көлемін ұлғайтып, жеміс өнімдерін терең өңдеуге көшуі маңызды. Алманы шырын, пюре, кептірілген жеміс және басқа да дайын өнім түрлеріне айналдыру арқылы қосылған құнды арттыруға болады. Бұл өңірдегі өңдеу өнеркәсібін дамытуға, жаңа кәсіпкерлік жобаларды іске қосуға және отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар сапалы қаптама, логистика және цифрлық сауда құралдарын енгізу арқылы жергілікті өнімдерді Қазақстанның басқа өңірлеріне өткізуге, ал болашақта сыртқы нарықтарға шығаруға жол ашылады. Бұл бағыт Түркістан облысының ауыл шаруашылығы өнімдерін тек шикізат ретінде емес, дайын және жоғары қосылған құны бар тауар ретінде ұсыну мақсатына сәйкес келеді.

Жалпы, Сауран ауданындағы алма бағы – заманауи технологияны, кәсіпкерлік бастаманы және ішкі нарықтың қажеттілігін ұштастырған жобалардың бірі. Тамшылатып суару жүйесін пайдалану, өнім көлемін арттыру, заманауи сақтау қоймасын салу және алдағы уақытта өңдеу бағыттарын дамыту өңірдегі агробизнестің бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді.

Түркістан облысында осындай кәсіпкерлік жобалардың көбеюі ауыл шаруашылығының экономикалық маңызын арттырып, жергілікті өнім өндірісін ұлғайтуға, ішкі нарықты тұрақты тауармен қамтамасыз етуге және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді. Ең бастысы, өндіріс пен өңдеуді қатар дамыту арқылы өңірдің экономикалық әлеуеті нығайып, ауылдық аумақтардың тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуына берік негіз қалыптасады.