Түркістан облысында ет өндірісінің толық циклі қалыптасып, экспорттық әлеует күшейіп келеді

Түркістан облысында мал шаруашылығын дамыту, ет өндірісін ұлғайту және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Өңірдегі өндірістік қуаттың артуы ішкі нарықты сапалы әрі қолжетімді азық-түлікпен қамтамасыз етуге, отандық кәсіпкерлікті дамытуға және экспорттық әлеуетті күшейтуге мүмкіндік беріп отыр.

Осы бағыттағы жұмыстармен танысу мақсатында Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Түркістан облысына арнайы жұмыс сапарымен келді. Министр облыс әкімі Нұралхан Көшеровпен бірге Сайрам ауданындағы бірқатар нысандардың жұмысымен танысып, ауыл шаруашылығы саласындағы өзекті мәселелерді талқылады.

Манкент елді мекенінде орналасқан «KAZ ECO MEAT» ЖШС ет комбинатының өндірістік алаңында министр мен облыс әкімі кәсіпорынның жұмыс жүйесін, өндірістік инфрақұрылымын және жобаның жүзеге асу барысын зерделеді. Жауапты сала мамандарына өндіріс сапасын қамтамасыз ету, кәсіпорын қуатын тиімді пайдалану және экспорт көлемін арттыру бойынша нақты міндеттер қойылды.

Кәсіпорын жылына 30-40 мың тонна ет өндіруге қауқарлы. Құрылыс жұмыстары өткен жылы аяқталған. Жалпы аумағы 460 гектарды құрайтын өндірістік кешенде жылқы, ірі қара және ұсақ мал еті өңделеді. Кәсіпорынның өндірістік қуаты бір ауысымда 500 бас ірі қара мен 600 бас ұсақ малды өңдеуге мүмкіндік береді.

Өндірістік кешен заманауи технологиялық желілермен және жоғары өнімді құрал-жабдықтармен жабдықталған. Мұнда малды қабылдаудан бастап, сою, бөлшектеу, өңдеу, сақтау және дайын өнімді жөнелтуге дейінгі жұмыстардың жүйелі ұйымдастырылуына мүмкіндік бар. Бұл ет өнімдерінің сапасын арттырып қана қоймай, шикізатты терең өңдеу арқылы қосылған құны жоғары өнім өндіруге жол ашады.

Кәсіпорында 70 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Орташа жалақы көлемі 200 мың теңгені құрайды. Өндіріс көлемінің ұлғаюына байланысты болашақта қосымша жұмыс орындарын ашу мүмкіндігі де қарастырылып отыр. Бұл ауыл тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтуға, халықтың табысын арттыруға және аудан экономикасының дамуына оң ықпал етеді.

«KAZ ECO MEAT» өндірісінің тағы бір маңызды бағыты – ішкі және сыртқы нарық арасындағы теңгерімді қалыптастыру. Қазіргі таңда кәсіпорында өндірілген өнімнің 50 пайызы Қазақстан нарығына жеткізілсе, қалған 50 пайызы экспортқа бағытталған. Бұл отандық кәсіпорынның халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін көрсетеді.

Ет өндірісінің экспортқа бағытталуы өңірдің сауда-экономикалық байланыстарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар экспорт көлемінің артуы жергілікті шаруалар үшін тұрақты өткізу нарығын қалыптастырып, мал шаруашылығына салынатын инвестицияның қайтарымын арттыруға ықпал етеді. Яғни ет комбинаттарының дамуы тек өңдеу өнеркәсібіне емес, мал өсірумен айналысатын шаруашылықтардың экономикалық белсенділігіне де тікелей әсер етеді.

Өңірде отандық кәсіпкерлікті дамыту үшін ауыл шаруашылығы өндірісінің толық циклін қалыптастыруға басымдық беріліп отыр. Бұл бағытта мал бордақылау алаңдарын, тауарлы фермаларды, жем-шөп өндірісін, ет өңдеу кәсіпорындарын және дайын өнімді сақтау мен тасымалдау инфрақұрылымын бір-бірімен байланыстыру маңызды.

Осындай өзара байланыс ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзіндік құнын төмендетуге, шикізаттың ысырабын азайтуға және дайын өнімнің сапасын тұрақтандыруға мүмкіндік береді. Сонымен бірге өндірістің әр кезеңінде шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің қатысуына жағдай жасалып, жергілікті бизнес үшін жаңа нарықтар қалыптасады.

Ішкі нарықты қорғау мен қамтамасыз ету мәселесі де маңызды. Халықтың сапалы ет өнімдеріне сұранысын отандық өндіріс есебінен өтеу азық-түлік қауіпсіздігін нығайтады. Өңірде өндіріс көлемінің өсуі нарықтағы ұсынысты арттырып, кәсіпкерлер арасында бәсекелестіктің қалыптасуына ықпал етеді. Бәсекелестік жағдайында кәсіпорындар өнім сапасын арттыруға, заманауи технология енгізуге және тұтынушы талабына бейімделуге ұмтылады.

Мемлекеттік қолдау тетіктері де мал шаруашылығы мен ет өңдеу саласының дамуына серпін беріп отыр. Ауыл шаруашылығы субъектілеріне инвестициялық жобаларды іске асыру, өндірістік қуаттарды жаңғырту, техника мен технология сатып алу, асыл тұқымды мал басын көбейту және айналым қаражатын толықтыру бағыттарында түрлі қолдау шаралары қарастырылған. Бұл жеке кәсіпкерлердің өндірісін кеңейтіп, жаңа жобаларды іске асыруына мүмкіндік береді.

Мемлекеттік-жекешелік әріптестік қағидаттарын тиімді пайдалану арқылы да ауыл шаруашылығы инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік бар. Мемлекет тарапынан инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету, жол және логистика мәселелерін шешу, кәсіпкерлерге қолайлы инвестициялық орта қалыптастыру жеке сектордың өндірістік жобаларға белсенді қатысуына жағдай жасайды.

Министр мен облыс әкімі кәсіпорын ұжымымен және жергілікті шаруалармен кездесіп, ет өндірісін одан әрі дамыту, мал басын көбейту, шикізат базасын нығайту және экспорттық әлеуетті арттыру мәселелері бойынша пікір алмасты. Бұл ретте өндірістің тұрақты жұмыс істеуі үшін жергілікті шаруашылықтармен ұзақ мерзімді әріптестік орнатудың маңызы атап өтілді.

Түркістан облысы республика көлемінде мал шаруашылығы мен ет өндірісінің жетекші өңірлерінің бірі саналады. Өңірде мал бордақылау алаңдары мен заманауи ет комбинаттарының саны артып, ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеуге негізделген өндірістік тізбек қалыптасып келеді.

Мұндай кәсіпорындардың көбеюі облыстың экономикалық әлеуетін арттырып, ауыл шаруашылығын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы, шаруалар тек тірі мал немесе бастапқы шикізат сатумен шектелмей, өнімді өңдеу және дайын тауар өндіру тізбегіне қатысуға мүмкіндік алады.

Алдағы уақытта Түркістан облысында ет және мал шаруашылығы өнімдерін өңдеу көлемін арттыру, отандық кәсіпкерлердің өндірістік қуатын кеңейту, ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз ету және экспорттық нарықтарға шығатын кәсіпорындар санын көбейту жұмыстары жалғасады.

Бұл шаралар ауылдық жерлерде тұрақты жұмыс орындарын ашуға, кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға, халықтың табысын өсіруге және өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпал етеді. Сонымен бірге Түркістанда қалыптасып келе жатқан агроөнеркәсіптік өндірістің толық циклі өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, Қазақстанның экспорттық әлеуетін арттыруға өз үлесін қосады.