Түркістан облысы: агроөнеркәсіп кешенінде өндіріс артып, отандық кәсіпкерліктің әлеуеті күшейіп келеді
Түркістан облысында ауыл шаруашылығы саласын жаңғырту, өндіріс көлемін арттыру және агроөнеркәсіп кешенінің бәсекеге қабілеттілігін күшейту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Өңірде егін шаруашылығына заманауи технологияларды енгізу, су ресурстарын тиімді пайдалану, ауыл кәсіпкерлерін қолдау және өндірілген өнімді ішкі нарыққа бағыттау арқылы экономиканың тұрақты өсімін қамтамасыз етуге басымдық берілуде.
Биыл Түркістан облысы елімізде алғашқылардың бірі болып астық ору науқанын аяқтауға жақындады. Өңір әкімі Нұралхан Көшеров Қазығұрт ауданына жұмыс сапары барысында Қ.Әбдәлиев ауылдық округіндегі «Үшбастау» өндірістік кооперативінің егін орағы жұмысымен танысты. Шаруашылықта бидай пісіп, алғашқы өнім қамбаға түсуде.
Облыс әкімі астық жинау барысын көріп, шаруашылықта қолданылып жатқан заманауи агротехнологиялармен және өндірістік мүмкіндіктермен танысты. Сонымен қатар ауданның кәсіпкерлері мен шаруаларымен кездесіп, ауыл шаруашылығын дамыту, мемлекеттік қолдау шараларын тиімді пайдалану және жаңа өндірістік тәсілдерді енгізу мәселелерін талқылады.
– Мемлекет басшысы ауыл шаруашылығын әртараптандыруға, өнімділікті арттыруға және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге басымдық беруді тапсырды. Біз осы бағыттағы жұмыстарды күшейтіп жатырмыз. Мемлекеттік қолдауларды тиімді пайдаланып, жаңа технологияларды батыл енгізу қажет. Бұл – ауылдағы кәсіпкерлікті дамытуға, өндірісті ұлғайтуға және халықты жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді, – деді Нұралхан Көшеров.
«Үшбастау» өндірістік кооперативі 2002 жылдан бері егін шаруашылығымен айналысады. Биыл шаруашылық 700 гектарға бидай, 110 гектарға арпа, 150 гектарға мақсары және 60 гектарға жоңышқа еккен. Мұндай әртараптандырылған егіс құрылымы ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын сақтап, нарықтағы сұранысқа қарай өнім түрлерін көбейтуге мүмкіндік береді.
Кооператив соңғы жылдары су үнемдейтін нөлдік технологияны жүйелі түрде қолданып келеді. Биыл бұл тәсіл 600 гектар бидай алқабына енгізілген. Заманауи технология топырақтың құнарын сақтауға, ылғалды тиімді пайдалануға және өнімділікті арттыруға бағытталған. Су ресурстары тапшы кезеңде мұндай технологияларды енгізу ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.
Шаруашылықта 2500 тонна астық сақтауға арналған қойма, заманауи ауыл шаруашылығы техникалары мен астық жинайтын комбайндар бар. Мұнда 12 адам тұрақты, 20 адам маусымдық жұмыспен қамтылған. Бұл – ауыл шаруашылығындағы өндірістің тек өнім көлемімен шектелмей, жергілікті халықты жұмыспен қамтуға және ауыл экономикасының жандануына тікелей ықпал ететінін көрсетеді.
Ауыл шаруашылығын дамыту отандық кәсіпкерлікті күшейтудің де маңызды тетігі саналады. Егіс жұмыстарынан бастап, өнімді сақтау, тасымалдау, өңдеу және өткізуге дейінгі өндірістік тізбектің қалыптасуы ауылдағы шағын және орта бизнестің дамуына жол ашады. Бұл ретте жергілікті кәсіпкерлердің өндірістік қуатын арттыру, техника мен технологияларды жаңарту және қазақстандық қамту үлесін көбейту өңірдің экономикалық әлеуетін күшейтеді.
Ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемін арттыру ішкі нарықты отандық азық-түлікпен қамтамасыз ету тұрғысынан да маңызды. Түркістан облысында өндірілетін астық, көкөніс, бақша, жеміс-жидек және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдері өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Ал өнімді терең өңдеу кәсіпорындарын көбейту арқылы шикізат күйіндегі тауарды дайын өнімге айналдырып, оның қосылған құнын арттыруға болады.
Осы бағытта өңірде агроөнеркәсіп кешеніне инвестиция тарту жұмыстары күшейтілген. Соңғы сегіз жылда ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі 2,2 есеге артып, 551,1 млрд теңгеден 1,2 трлн теңгеге жетті. Осы кезеңде агроөнеркәсіп кешеніне 1 трлн теңгеге жуық инвестиция тартылды. Бұл ауыл шаруашылығы өндірісінің технологиялық базасын жаңартуға, жаңа кәсіпорындар ашуға және өндіріс көлемін ұлғайтуға мүмкіндік берді.
Биыл облыста ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы егіс көлемі 919,4 мың гектарға жетті. Өңір ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі бойынша республикада көш бастап келеді. Бұл көрсеткіш Түркістан облысының аграрлық әлеуеті жоғары өңір ретінде қалыптасқанын және ауыл шаруашылығының жергілікті экономикадағы маңызы зор екенін айқындайды.
Алдағы міндеттердің бірі – ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен қатар, оны өңдеу көлемін арттыру. Бұл үшін қайта өңдеу кәсіпорындарын дамыту, ауыл шаруашылығы кооперациясын күшейту, сақтау қоймалары мен логистикалық орталықтардың мүмкіндігін кеңейту маңызды. Мұндай өндірістік тізбек қалыптасқан жағдайда шаруалар үшін тұрақты өткізу нарығы пайда болып, кәсіпкерлердің табысы артады.
Сонымен бірге агроөнеркәсіп саласына инвестиция тарту жаңа жұмыс орындарын ашуға, ауыл тұрғындарының тұрақты табысын арттыруға және елді мекендердің әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартуға ықпал етеді. Ауылдағы кәсіпкерліктің дамуы сауда, қызмет көрсету, көлік, логистика және қайта өңдеу салаларының да қатар өркендеуіне серпін береді.
Өңірде ауыл шаруашылығын одан әрі әртараптандыру, су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу, өнімділікті арттыру, отандық өндірістің үлесін көбейту және ауыл кәсіпкерлерін қолдау бағытындағы жұмыстар жалғасады. Мемлекеттік қолдау тетіктері мен жеке инвестицияларды тиімді ұштастыру арқылы жаңа өндірістерді іске қосу және ауылдағы кәсіпкерлік бастамаларды кеңейту көзделіп отыр.
Жалпы, Түркістан облысындағы ауыл шаруашылығының қарқынды дамуы өңірдің әлеуметтік-экономикалық өсіміне тікелей әсер етуде. Егін өндірісінің ұлғаюы, заманауи технологиялардың енгізілуі, инвестицияның артуы және кәсіпкерлік белсенділіктің күшеюі облыстың экономикалық тұрақтылығын нығайтып, ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етуге және ауыл тұрғындарының әл-ауқатын арттыруға мүмкіндік береді.
