Төлеби ауданында өндіріс өрісі кеңейіп, кәсіпкерлікке жаңа мүмкіндіктер ашылуда

Түркістан облысының Төлеби ауданында кәсіпкерлікті дамыту, өндіріс орындарын көбейту және жергілікті экономиканың тұрақты өсімін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Ауданда ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы, жеңіл өнеркәсіп және қызмет көрсету салаларымен қатар, әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға бағытталған жобалар жүзеге асуда. Бұл бастамалардың барлығы жергілікті өндірісті күшейтуге, қазақстандық қамту үлесін арттыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және тұрғындардың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған.

Осы жұмыстардың барысын көрсету мақсатында Төлеби ауданында бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған баспасөз туры ұйымдастырылды. Сапар барысында журналистер ауданның өндірістік және әлеуметтік әлеуетін арттырып отырған бірқатар нысанның жұмысымен танысты.

Алғашқы нысан Сұлтанрабат елді мекеніндегі «AiK.kz» кәсіпорны болды. Биыл пайдалануға берілген өндіріс орны сағатына 2 мың дана жұмыртқа науасын шығарады. Жобаның құны 250 млн теңгені құрайды. Қазіргі таңда кәсіпорында 20 адам тұрақты жұмыспен қамтылған.

Мұндай өндірістің іске қосылуы ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз ету тұрғысынан маңызды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерге қажетті қаптама мен қосалқы өнімдердің жергілікті жерде шығарылуы кәсіпкерлер арасындағы өндірістік байланысты күшейтіп, сырттан жеткізілетін тауарларға тәуелділікті азайтады. Сонымен бірге отандық өндірушілердің көбеюі нарықтағы бәсекелестікті арттырып, өнім сапасын жақсартуға ынталандырады.

Ауданда балық шаруашылығы да қарқынды дамып келеді. Киелітас ауылдық округіне қарасты Достық ауылында 2025 жылдың шілде айында ашылған «Fish House» ЖШС жылына 300 тонна балық өндіреді. Кәсіпорында форель, сазан және ақ амур өсіріледі. Мұнда 20 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Кәсіпорынның өндірістік көрсеткіштері жоғары бағаланып, 2025 жылы Қазақстанның «Ең үздік балық өндірушісі» атанған.

Балық шаруашылығының дамуы ауылдық жерлердегі кәсіпкерлік белсенділікті арттырумен қатар, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге де үлес қосады. Жергілікті өндіріс көлемінің ұлғаюы халықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп, ішкі нарықтағы қазақстандық тауарлардың үлесін арттыруға мүмкіндік береді.

Төлеби ауданындағы жеке кәсіпкерліктің әлеуеті жеңіл өнеркәсіп саласында да байқалады. Ленгір қаласында орналасқан «Dana» тігін цехын жеке кәсіпкер Дана Жұмабаева өз қаражаты есебінен ашқан. Кәсіпорында жылына 150 мың дана жаздық және 90 мың дана қыстық арнайы жұмыс киімі тігіледі. Өнімдер Қазақстанның барлық өңірлеріне жөнелтіліп, көршілес Ресейге де экспортталады.

Бұл – шағын және орта бизнестің өндірістік деңгейге көтеріліп, ішкі нарықпен қатар сыртқы нарыққа да шыға алатынын көрсететін нақты мысал. Арнайы киім өндірісінің дамуы қазақстандық қамту үлесін арттыруға, жергілікті шикізат пен еңбек ресурстарын тиімді пайдалануға және отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге мүмкіндік береді.

Аудан экономикасының негізгі бағыттарының бірі – агроөнеркәсіп кешені. БАҚ өкілдеріне ұсынылған «Азия Милк» шаруа қожалығының жобасы осы бағыттағы ірі бастамалардың бірі саналады. Құны 1 млрд теңге болатын ферма жылына 1300–1350 тонна сүт өндіреді. Кәсіпорында 40-тан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылған.

Ферманың алғашқы кезеңі 2025 жылдың соңында іске қосылып, 564 бас ірі қара қабылданған. 2026 жылы екінші кезеңі жүзеге асырылып, мал басы 636-ға жеткізілді. Өндіріс көлемінің артуы өңірдегі азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, сүт өнімдерінің ішкі нарығын жергілікті шикізатпен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Агроөнеркәсіп саласындағы осындай жобаларды қолдау ауыл экономикасын әртараптандыруға жол ашады. Мал шаруашылығымен қатар жем-шөп дайындау, ветеринария, логистика, өңдеу және сауда бағыттарында жаңа кәсіпкерлік мүмкіндіктер қалыптасады. Осылайша бір өндірістің айналасында өзара байланысты шағын және орта бизнес субъектілерінің дамуына жағдай жасалады.

Төлеби ауданында әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту да кәсіпкерлік ортаны қалыптастырумен қатар жүргізілуде. Зертас елді мекенінде салынып жатқан спорт кешенінің құрылысы 2025 жылы басталған. Жоба облыстық бюджет есебінен жүзеге асырылуда. Кешенді 2027 жылы пайдалануға беру жоспарланған. Мұнда 45 орындық кіші спорт залы, баскетбол, волейбол және күрес залдары, сондай-ақ заманауи жаттығу залы қарастырылған.

Мемлекеттік қаржы есебінен жүзеге асырылып жатқан мұндай әлеуметтік жобалар елді мекендердің инфрақұрылымын жақсартып, тұрғындарға сапалы қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл ретте болашақта спорт, қызмет көрсету және басқа да салаларда жеке кәсіпкерлік нысандардың дамуына қолайлы орта қалыптасады.

Аудан орталығында құрылысы жүріп жатқан «Төлеби баба» музейі де өңірдің әлеуметтік және туристік әлеуетін арттыруға бағытталған маңызды нысан. «Төлеби ауданының құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің тапсырысымен салынып жатқан музейдің жалпы құны 372,2 млн теңге. Нысанды биыл шілде айында пайдалануға беру жоспарланған.

Төлеби ауданындағы жобалардың жүзеге асуы мемлекет пен бизнестің өзара іс-қимылының маңызын көрсетеді. Жеке кәсіпкерлер өз қаражаты мен инвестициясын өндірісті дамытуға бағыттаса, мемлекет инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобалар арқылы кәсіпкерлік белсенділікке қажетті орта қалыптастырады. Мұндай өзара байланыс мемлекеттік-жекешелік әріптестіктің экономикалық және әлеуметтік тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Жалпы, ауданда қабылданып жатқан кәсіпкерлікті қолдау шаралары өндіріс көлемін ұлғайту, жаңа жұмыс орындарын ашу, қазақстандық қамту үлесін арттыру және ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз ету міндеттерімен сабақтасып отыр. Өндіріс орындарының көбеюі бәсекелестікті күшейтіп, кәсіпкерлерді өнім сапасын арттыруға және жаңа технологияларды енгізуге ынталандырады.

Төлеби ауданындағы ауыл шаруашылығы, балық өндірісі, жеңіл өнеркәсіп және әлеуметтік инфрақұрылым бағытындағы жобалар өзара толықтыра отырып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына негіз қалыптастыруда. Ең бастысы, бұл бастамалар жаңа жұмыс орындарын ашып қана қоймай, жергілікті өндірісті күшейтіп, кәсіпкерлік ортаны кеңейтуге және аудан экономикасының тұрақты дамуына мүмкіндік беріп отыр.