Түркістандағы өндірістік парктер — отандық кәсіпкерлік пен бәсекеге қабілетті экономиканың негізі
Түркістан облысында өндіріс көлемін ұлғайту, өңдеу өнеркәсібін дамыту және кәсіпкерлікке қолайлы орта қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың экономиканы әртараптандыру, отандық өндірісті қолдау, импортқа тәуелділікті төмендету және шағын және орта бизнесті дамыту жөніндегі тапсырмалары аясында өңірде өндірістік парктерді дамытуға ерекше басымдық берілуде. Бұл бағыттағы жұмыстар облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің үйлестіруімен жүзеге асырылып, жаңа өндірістердің ашылуына, кәсіпкерлердің мүмкіндігін кеңейтуге және ішкі нарықты сапалы отандық өніммен қамтамасыз етуге жол ашып отыр.
Өндірістік парктер – дайын инфрақұрылымы бар өндірістік алаң ғана емес, кәсіпкерлердің жаңа жобаларды қысқа мерзімде іске асыруына мүмкіндік беретін тиімді өндірістік экожүйе. Мұнда инженерлік желілер, өндірістік ғимараттар және қажетті коммуникациялар алдын ала дайындалып, кәсіпкерлердің уақыт пен қаржы шығындарын азайтуға жағдай жасалады. Соның нәтижесінде жаңа өндірістердің іске қосылу қарқыны артып, өңірдің инвестициялық тартымдылығы күшейіп келеді.
Бүгінде Түркістан облысында 29 шағын өндірістік парк құрылып, олардың аумағында 275 өндірістік ғимараттың құрылысы басталды. Оның ішінде 150 нысан пайдалануға берілді. Жалпы құны 226,9 миллиард теңгені құрайтын 269 инвестициялық жоба қалыптастырылып, бүгінгі таңда олардың 98-і іске қосылды. Бұл көрсеткіштер өңірде өндірістік инфрақұрылымның қарқынды дамып келе жатқанын және инвесторлар үшін қолайлы жағдай қалыптасқанын айғақтайды.
Өндірістік парктерде іске асырылып жатқан жобалар ең алдымен отандық кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған. Шаға өндірістік паркінде жиһаз, сэндвич-панель және металл бұйымдарын шығаратын кәсіпорындар жұмысын бастады. Сауран ауданында жиһаз жасау, құрылыс материалдарын өндіру және металл өңдеу саласындағы өндірістер кезең-кезеңімен іске қосылып келеді. Шардара ауданында модульді және капсулалы үйлер, термопанельдер, қасбеттік және декоративті материалдар өндіретін цехтар ашылды.
Сонымен қатар Отырар ауданында темір бұйымдары, құрама жем, жемістерді сублимациялық әдіспен кептіру және құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындар іске қосылды. Төлеби ауданында полиэтилен өнімдері, пластик есік-терезелер, жиһаз және құрылыс материалдары өндірісі жолға қойылды. Қазығұрт ауданында бал шаруашылығына арналған жәшіктер, матрас өндіру және пластик қалдықтарын қайта өңдеу жобалары жүзеге асырылуда. Жетісай ауданында жиһаз жасау, металл бұйымдарын шығару және дәнекерлеу цехтары іске қосылса, Созақ ауданында төрт өндірістік жоба жүзеге асырылып, дайын ғимараттар кәсіпкерлерге берілді.
Бұл өндірістердің барлығы ішкі нарыққа қажетті өнімдерді жергілікті жерде өндіруге мүмкіндік береді. Құрылыс материалдары, жиһаз, пластик бұйымдары, металл өнімдері мен ауыл шаруашылығына қажетті тауарлардың өңірде шығарылуы сырттан келетін өнімдерге тәуелділікті азайтады. Нәтижесінде ішкі нарықтың тұрақтылығы артып, отандық өнімнің үлесі көбейеді.
Өндірістік парктердің тағы бір маңызды артықшылығы – кәсіпкерлер арасындағы бәсекелестікті дамыту. Бір салада бірнеше кәсіпорынның жұмыс істеуі өнім сапасын жақсартып, жаңа технологиялардың енгізілуіне және өндіріс тиімділігінің артуына ықпал етеді. Бәсекелестік күшейген сайын кәсіпорындар өнімнің сапасын көтеруге, өндіріс шығындарын азайтуға және тұтынушыларға тиімді баға ұсынуға ұмтылады. Бұл өз кезегінде ішкі нарықтағы әділ бәсекелестік ортасының қалыптасуына негіз болады.
Өндірістік парктер шағын және орта бизнес үшін де үлкен мүмкіндік. Дайын өндірістік ғимараттар мен инженерлік инфрақұрылым кәсіпкерлердің бастапқы инвестициялық шығындарын төмендетіп, өндірісті қысқа мерзімде іске қосуға жағдай жасайды. Сонымен бірге ірі және шағын кәсіпорындар арасында өндірістік кооперация қалыптасып, бір кәсіпорынның өнімі екіншісіне шикізат немесе дайын бөлшек ретінде пайдаланылатын өндірістік байланыстар дамуда. Бұл өңірдегі кәсіпкерліктің тұрақты дамуына және жаңа бизнес бастамалардың көбеюіне ықпал етеді.
Өндірістік жобалардың жүзеге асырылуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына да мүмкіндік беріп отыр. Өндіріс орындарының көбеюі жергілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтып, халықтың табысын арттырады. Ал халықтың сатып алу қабілетінің өсуі ішкі тұтыну нарығының кеңеюіне әсер етеді. Бұл өз кезегінде сауда, көлік, логистика және қызмет көрсету салаларының дамуына серпін береді.
Қазіргі таңда Түркістан, Арыс, Кентау қалалары мен Ордабасы, Сарыағаш, Мақтаарал, Келес, Сайрам, Түлкібас және Бәйдібек аудандарындағы өндірістік парктерде құрылыс жұмыстары жалғасып жатыр. Инженерлік инфрақұрылымды жеткізу, жаңа өндірістік ғимараттарды аяқтау және инвесторларды орналастыру бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жүргізілуде. Бұл алдағы уақытта іске қосылатын өндірістер санын көбейтіп, өңірдің өндірістік әлеуетін одан әрі арттыруға мүмкіндік береді.
Мәжіліс барысында кейбір өндірістік парктердегі электрмен қамту, құрылыс қарқыны және жобаларды іске асыру мерзімдерінің кешеуілдеуі де талқыланып, жауапты мекемелерге нақты тапсырмалар берілді. Облыс әкімі Нұралхан Көшеров аудан және қала әкімдеріне өндірістік ғимараттардың құрылысын белгіленген мерзімде аяқтауды, бос тұрған нысандарға инвесторлар тартуды, меморандумдарда көзделген жобаларды нақты өндіріске айналдыруды және инженерлік инфрақұрылым мәселелерін жедел шешуді тапсырды.
Жалпы, өндірістік парктердің дамуы Түркістан облысында отандық кәсіпкерлікті қолдаудың тиімді тетігіне айналып отыр. Бұл жобалар жаңа өндірістердің ашылуына, ішкі нарықты сапалы қазақстандық өніммен қамтамасыз етуге, әділ бәсекелестікті дамытуға және өңдеу өнеркәсібінің үлесін арттыруға мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде өңірдің экономикалық әлеуеті нығайып, Түркістан облысы өндірісі дамыған, бәсекеге қабілетті және кәсіпкерлікке қолайлы өңір ретінде қалыптасып келеді.
