Түркістан облысында экологиялық индустрия дамып, отандық кәсіпкерліктің жаңа бағыты қалыптасуда
Түркістан облысында қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) басқару және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл бастамалар Мемлекет басшысының инвесторларды тарта отырып, ірі қалаларда қалдықтарды қайта өңдеу зауыттарын салуды жандандыру жөніндегі тапсырмасына сәйкес іске асырылып отыр. Аталған бағыт тек экологиялық мәселені шешіп қана қоймай, өңірде отандық кәсіпкерліктің жаңа саласын қалыптастыруға мүмкіндік беріп отыр.
Бүгінде қалдықтарды басқару саласы экономиканың маңызды сегментіне айналуда. Түркістан облысында 36 мекеме қоқыс жинау және тасымалдау қызметін атқарса, 15 кәсіпорын қалдықтарды сұрыптаумен айналысады, ал 5 кәсіпорын тікелей қайта өңдеу жұмыстарын жүзеге асыруда. Бұл көрсеткіштер өңірде экологиялық өндірістік тізбектің қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Яғни қалдық – жай ғана жойылатын зат емес, қайта өңделіп, экономикалық құндылыққа айналатын ресурс ретінде қарастырылуда.
Отандық кәсіпкерлікті дамыту тұрғысынан алғанда бұл сала ерекше маңызға ие. Себебі қалдықтарды қайта өңдеу кәсіпорындары шағын және орта бизнестің белсенді қатысуымен дамып келеді. Мұндай жобалар жергілікті кәсіпкерлердің өндірістік бастамаларын қолдап қана қоймай, жаңа инвестициялық мүмкіндіктер ашуда. Нәтижесінде өңір экономикасы әртараптанып, жаңа жұмыс орындары құрылуда.
Кентау қаласындағы «Қаратау Полимер» ЖШС кәсіпорны пластик қалдықтарды қайта өңдеу саласында табысты жұмыс істеп келеді. Кәсіпорынның басшысы – жергілікті кәсіпкер Ұлықбек Рахымжанұлы.
Кәсіпорынның негізгі бағыты – тұрмыстық пластик қалдықтарды, соның ішінде пластикалық бөтелкелерді сұрыптап, қайта өңдеу арқылы шикізатқа айналдыру. Бұл өндіріс экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етумен қатар, экономикалық тиімділік әкелетін нақты кәсіпкерлік жоба ретінде бағалануда. Мұндай өндірістер отандық кәсіпкерлердің экология саласындағы белсенділігін арттырып, «жасыл экономика» қағидаттарын дамытуға жол ашуда.
Жобаның жалпы құны 100 млн теңгені құрайды. Бұл – жеке кәсіпкердің инвестициясы есебінен жүзеге асқан отандық өндірістің нақты мысалы. Мұндай жобалар мемлекеттік қолдау мен жеке бастаманың үйлесуі арқылы жүзеге асып, өңірлік экономиканың дамуына серпін беруде. Отандық кәсіпкерліктің осындай бағытта дамуы ішкі нарықты нығайтып, импортқа тәуелділікті азайтуға ықпал етеді.
«Қаратау Полимер» ЖШС-нің жылдық өндірістік қуаттылығы 1 500 тоннаны құрайды. Кәсіпорында 20-дан астам жергілікті тұрғын тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл тек өндірістік көрсеткіш емес, әлеуметтік тұрғыдан да маңызды нәтиже болып табылады. Себебі әрбір жаңа жұмыс орны өңір тұрғындарының табысын арттырып, әлеуметтік тұрақтылықты күшейтеді.
Кәсіпорын өнімдері Ресей Федерациясына экспортталады. Бұл жағдай отандық өндірістің халықаралық нарыққа шыға алатынын дәлелдейді. Экспорттық бағыттың дамуы Түркістан облысының экономикалық әлеуетін арттырып, өңір кәсіпкерлерінің бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді. Сонымен қатар сыртқы нарыққа шығу арқылы кәсіпорындар өндіріс көлемін ұлғайтып, жаңа технологияларды енгізуге мүмкіндік алады.
Кәсіпорын басшысы алдағы уақытта өндіріс ауқымын кеңейтіп, жаңа цех ашуды жоспарлап отырғанын жеткізді. Бұл жоспар жүзеге асқан жағдайда қосымша жұмыс орындары ашылып, өндірістік қуат артады. Сонымен қатар пластик қалдықтарды қайта өңдеу көлемі көбейіп, өңірдің экологиялық жағдайын жақсартуға ықпал етеді.
Жалпы алғанда, мұндай кәсіпорындар Түркістан облысында отандық кәсіпкерліктің жаңа бағытын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Қалдықтарды қайта өңдеу саласы тек экологиялық тиімділікпен шектелмей, экономикалық өсімнің де маңызды драйверіне айналуда. Бұл салада шағын және орта бизнес субъектілерінің белсенділігі артып, жаңа инвестициялық жобалар іске асырылуда.
«Түркістан облысын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған жоспары» аясында қалдықтарды қайта өңдеу үлесін арттыру бойынша нақты көрсеткіштер бекітілген. 2025 жылы облыс бойынша 87 552 тонна қатты тұрмыстық қалдық жиналып, оның 27 140 тоннасы қайта өңдеуге бағытталды. Нәтижесінде қайта өңдеу үлесі 31 пайызды құрап, жоспар толық орындалды.
Алдағы кезеңде бұл көрсеткішті одан әрі арттыру көзделіп отыр. 2026 жылы қайта өңдеу үлесін 33 пайызға жеткізу жоспарланған. Бұл мақсатқа жету үшін жаңа кәсіпорындар ашу, инвестиция тарту және отандық кәсіпкерлікті қолдау шаралары жалғасады.
Осылайша, Түркістан облысында экологиялық индустрия мен отандық кәсіпкерліктің үйлесуі өңір экономикасының жаңа бағытын қалыптастыруда. Қалдықтарды қайта өңдеу саласының дамуы тек табиғатты қорғауға ғана емес, сонымен қатар экономиканы әртараптандыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Бұл үрдіс Түркістан облысын тұрақты дамыған, экологияға жауапты және кәсіпкерлігі дамыған өңір ретінде қалыптастыруға негіз болуда.
